گزارش نشست «شمایل قهرمان در تصویر امروز»

به گزارش معاونت پژوهشی دانشکده ارتباطات، در نشست «شمایل قهرمان در تصویر امروز»، بهارک محمودی با اشاره به این موضوع درباره تصویری از قهرمان در سینمای ایران صحبت کرد که مطالعه شکل تحول آن می تواند نسبتی با تحولات اجتماعی برقرار کند.

در این نشست که ۱۹ آبان 1404 با همکاری انجمن‌های علمی ارتباطات و روزنامه‌نگاری و گروه مطالعات سینمایی و ارتباطات انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات، در کتابخانه این دانشکده در دانشگاه علامه طباطبایی برگزار شد فرهاد ریاضی، حمیدرضا غفاری و محمد اتابک به بیان یافته های پژوهشی خود در این باره پرداختند.
فرهاد ریاضی، پژوهشگر مطالعات فرهنگی، با ارائه پژوهشی با عنوان «برساخت فیگور قهرمان در تولیدات فرهنگی دهه ۹۰ ایران» بیان کرد: «در سیاست‌گذاری فرهنگی دهه ۹۰ شاهد بازگشت به ارزش‌های دهه ۶۰ هستیم. قهرمانان فردی جای قهرمانان جمعی را گرفته‌اند و این نشان‌دهنده تحول عمیق در جهان‌بینی سیاست‌گذاران فرهنگی است.»
همچنین محمد اتابک، فارغ التحصیل دکتری علوم ارتباطات ،که از بازنمایی قهرمان در سینمای دفاع مقدس می گفت، تصویر قهرمان در این چهار دهه را این گونه طبقه بندی کرد: « ما در دهه 60 با قهرمانان فداکاری که هویت فردی خود را در جمع حل می‌کردند روبرو بودیم و در دهه 70 با قهرمانانی که به جستجوی معنا در درون خود پرداختند. همچنین در دهه 80 قهرمانان سینمای دفاغ مقدس در میان حقیقت و دروغ سرگردان بودند و در دهه 90 با نوعی چند صدایی در تصویر قهمران روبرو هستیم که تصمیم دارد تنوع جامعه را به رسمیت بشناسد».

او با تأکید بر اینکه قهرمان یک برساخت اجتماعی است، به این نکته اشاره کرد که : «برای درک عمیق قهرمان، باید به بستر و زمینه تولید اثر توجه کنیم. هر قهرمان، حامل بار گفتمانی خاص خود است.»

حمیدرضا غفاری، پژوهشگر مطالعات فرهنگی، با رویکردی جامعه‌شناختی در بیان یافته های پژوهش خود به این نکته اشاره کرد که : «در تصویر سینمایی قهرمان، از قهرمانان لمپن دهه ۴۰ به قهرمانان معترض دهه ۵۰ و قهرمانان آرمان‌گرای دهه ۶۰ رسیدیم و امروز شاهد مرگ قهرمان کلاسیک هستیم.»
غفاری با اشاره به فیلم «قهرمان» ساخته اصغر فرهادی، جمله‌ای به یادماندنی به جای گذاشت: «قهرمان در سینمای معاصر ایران تبدیل به شخصیتی عاجز شده که حتی قادر به مدیریت زندگی شخصی خود نیست. نکته ای که می تواند در تحلیل شرایط اجتماعی یاری دهنده باشد».