نشست «باورهای دینی ـ معنوی و تاب‌آوری والدین کودکان دارای اختلال طیف اوتیسم»

نشست «باورهای دینی ـ معنوی و تاب‌آوری والدین کودکان دارای اختلال طیف اوتیسم» در چارچوب سلسله‌نشست‌های «کمک به حل مسائل کشور»، با حضور استادان دانشگاه، مدیران حوزه آموزش‌وپرورش استثنایی، پژوهشگران و دانشجویان، به‌صورت حضوری و برخط در دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه علامه طباطبائی برگزار شد.

در این نشست، صاحب‌نظران با تأکید بر ضرورت بهره‌گیری از ظرفیت‌های میان‌رشته‌ای در مواجهه با چالش‌های خانواده‌های دارای کودک اوتیسم، نقش باورهای دینی و معنوی را در افزایش تاب‌آوری، ارتقای کیفیت زندگی خانواده‌ها و بهبود سیاست‌های حمایتی مورد بررسی قرار دادند.

در ابتدای نشست، حجت‌الاسلام دکتر علی کربلائی‌پازوکی، دانشیار گروه الهیات و معارف اسلامی دانشگاه علامه طباطبائی، با ارائه نتایج پژوهشی میان‌رشته‌ای، به تبیین رابطه میان آموزه‌های اسلامی، معنویت و تاب‌آوری والدین کودکان دارای اختلال طیف اوتیسم پرداخت. وی با اشاره به یافته‌های این پژوهش، از وجود رابطه‌ای مثبت و معنادار میان باورهای دینی اسلامی و افزایش تاب‌آوری والدین خبر داد و طراحی بسته‌های آموزشی و مداخلات کاربردی مبتنی بر آموزه‌های اسلامی را گام بعدی این طرح پژوهشی عنوان کرد.

در ادامه، سخنرانان با بررسی مهم‌ترین چالش‌های خانواده‌های دارای کودک اوتیسم، بر ضرورت توسعه خدمات آموزشی، توان‌بخشی و مشاوره‌ای، ارتقای آگاهی خانواده‌ها، آموزش معلمان برای شناسایی زودهنگام این اختلال و افزایش پذیرش اجتماعی کودکان دارای نیازهای ویژه تأکید کردند.

در این نشست همچنین بر این نکته تأکید شد که ارتقای تاب‌آوری خانواده‌ها صرفاً با آموزش‌های معنوی محقق نمی‌شود، بلکه مستلزم تقویت حمایت‌های اقتصادی، روان‌شناختی، اجتماعی، توان‌بخشی و سیاست‌های حمایتی پایدار است. از این رو، تعامل میان دانشگاه‌ها، نهادهای اجرایی و سازمان آموزش‌وپرورش استثنایی، یکی از پیش‌نیازهای طراحی برنامه‌های جامع حمایت از خانواده‌های دارای کودک اوتیسم عنوان شد.

از دیگر محورهای مطرح‌شده در این نشست، توسعه همکاری‌های مشترک میان دانشگاه‌ها و سازمان آموزش‌وپرورش استثنایی، طراحی برنامه‌های آموزشی خانواده‌محور، بهره‌گیری از ظرفیت رسانه‌ها و فناوری‌های آموزشی، آموزش مهارت‌های ارتباطی و زندگی به والدین و حرکت به سوی آموزش فراگیر به‌منظور کاهش انگ اجتماعی و افزایش مشارکت کودکان دارای نیازهای ویژه در جامعه بود.

سخنرانان همچنین ظرفیت‌های آموزه‌های اسلامی در تقویت صبر، امید، معناجویی و سازگاری خانواده‌ها با شرایط دشوار را مورد تأکید قرار دادند و تصریح کردند که این ظرفیت‌ها زمانی اثربخش خواهد بود که در کنار حمایت‌های تخصصی، روان‌شناختی، آموزشی و توان‌بخشی قرار گیرد.

در جمع‌بندی این نشست، شرکت‌کنندگان بر ضرورت اتخاذ رویکردی جامع، علمی و میان‌رشته‌ای برای ارتقای تاب‌آوری والدین کودکان دارای اختلال طیف اوتیسم تأکید کردند و هم‌افزایی میان حوزه‌های الهیات، روان‌شناسی، آموزش‌وپرورش استثنایی، توان‌بخشی و سیاست‌گذاری اجتماعی را لازمه طراحی و اجرای برنامه‌های مؤثر در این حوزه دانستند.

این نشست با دبیری حجت‌الاسلام دکتر علی کربلائی‌پازوکی و با حضور دکتر سالار قاسمی، معاون وزیر و رئیس سازمان آموزش‌وپرورش استثنایی کشور، دکتر غلامعلی افروز، استادتمام دانشگاه تهران، دکتر مژگان فرهبد، معاون آموزشی و پرورشی سازمان آموزش‌وپرورش استثنایی کشور، دکتر رحیم مرادی، قائم‌مقام سازمان آموزش‌وپرورش استثنایی کشور، اصغر خانی، مدیر مدرسه روشن‌مهر تهران، دکتر محمدباقر حسنوند، مدیر گروه روان‌شناسی کودکان استثنایی دانشگاه علامه طباطبائی، حجت‌الاسلام دکتر صالح حسن‌زاده، مدیر گروه معارف اسلامی دانشگاه علامه طباطبائی، احسان اکرادی، عضو هیئت علمی گروه آموزش‌وپرورش دانشگاه علامه طباطبائی و دکتر سعید رضایی، دانشیار گروه روان‌شناسی استثنایی دانشگاه علامه طباطبائی، در دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه علامه طباطبائی برگزار شد.