طرح «وقف کتاب»

استقبال چشمگیر اساتید دانشگاه از طرح «وقف کتاب» / انتشارات دانشگاه گام دوم را آغاز کرد

طرح «وقف کتاب» که به ابتکار مرکز چاپ و انتشارات دانشگاه علامه طباطبائی با هدف گسترش دسترسی رایگان به نسخه‌های الکترونیکی آثار علمی راه‌اندازی شده بود، با استقبال مطلوب و چشم‌گیری از سوی اعضای محترم هیئت علمی روبه‌رو شد. این طرح که در مرحله‌ی نخست با دعوت از پدیدآورندگان آثار علمی برای اهدای داوطلبانه‌ حق انتشار نسخه‌ی دیجیتال کتاب‌هایشان آغاز گردید، توانست در مدتی کوتاه، جمع قابل‌توجهی از استادان فرهیخته را به مشارکت در این پویش علمی-انسانی ترغیب کند.

بر اساس گزارش مرکز چاپ و انتشارات، شماری از نویسندگان و مؤلفان برجسته‌ی دانشگاه، با درک شرایط اقتصادی دانشجویان و دشواری‌های دسترسی به منابع تخصصی، نسخه‌ الکترونیکی آثار خود را به این طرح وقف کرده‌اند. این استقبال، نشان‌دهنده‌ حس مسئولیت‌پذیری اجتماعی و نگاه بلند جامعه‌ی علمی دانشگاه به نیازهای آموزشی و پژوهشی کشور است.

دکتر سید علی حسینی، مدیر مرکز چاپ و انتشارات دانشگاه، در این رابطه گفت: «ما در مرحله‌ی نخست، با هدف کاهش موانع دسترسی به دانش و در راستای مسئولیت اجتماعی انتشارات، از استادان دعوت کردیم تا در صورت تمایل، نسخه‌ی PDF کتاب خود را به صورت رایگان در اختیار دانشجویان و پژوهشگران قرار دهند. خوشبختانه پاسخ اساتید بسیار مثبت بود و این انگیزه را در ما ایجاد کرد که این طرح را به صورت مستمر و گسترده‌تر ادامه دهیم».

وی با تأکید بر اینکه مشارکت در این طرح کاملاً اختیاری است و هیچگونه خللی به حقوق مادی پدیدآورندگان وارد نمی‌سازد، افزود: «درآمد حاصل از فروش نسخه‌های چاپی کتاب‌ها، کماکان به حساب حق‌تألیف نویسندگان واریز می‌شود و طرح وقف، منحصراً به نسخه‌ی الکترونیکی مربوط است. همچنین، در صفحه‌ی معرفی هر کتاب وقف‌شده، ضمن درج نام پدیدآورنده، از همت والای ایشان با اهدای لوح تقدیر دیجیتال، قدردانی خواهد شد».

بر اساس برنامه‌ریزی‌های انجام‌شده، انتشارات دانشگاه در نظر دارد با آغاز «گام دوم» این طرح، دامنه‌ی دعوت را گسترش داده و زمینه‌ی مشارکت بیش‌تر استادان را فراهم آورد. در این مرحله، تأکید بر شناسایی و ثبت نظام‌مند آثار وقف‌شده، ایجاد بخش ویژه‌ای در وب‌سایت انتشارات برای دسترسی آسان به این آثار، و همچنین معرفی نام‌آوران این حرکت علمی در قالب گزارش‌های دوره‌ای است.

اساتید و پدیدآورندگانی که تمایل دارند یکی از آثار تألیفی خود را به فهرست «آثار وقف‌شده» اضافه کنند، می‌توانند عنوان کتاب و سال انتشار را به‌صورت مکتوب به مرکز چاپ و انتشارات دانشگاه اعلام نمایند. انتشارات دانشگاه ابراز امیدواری کرده است که با تداوم این رویه، گنجینه‌ای ارزشمند از منابع علمی باز، برای استفاده‌ی همگان فراهم شود و نام دانشگاه علامه طباطبائی به عنوان پیشگام در حوزه‌ی دسترسی آزاد به دانش، در سطح ملی ثبت گردد.

گفتنی است، این طرح در شرایطی ادامه می‌یابد که بسیاری از دانشجویان و پژوهشگران کشور به دلیل محدودیت‌های اقتصادی، با دشواری در تهیه‌ی منابع تخصصی مواجه هستند. از این رو، وقف نسخه‌ی دیجیتال کتاب‌ها، گامی مؤثر در جهت تحقق عدالت آموزشی و ترویج فرهنگ مطالعه و پژوهش تلقی می‌شود.

مرکز چاپ و انتشارات دانشگاه، ضمن قدردانی مجدد از همراهی استادان گران‌قدر در فاز نخست، از همه‌ی اعضای هیئت علمی دعوت می‌کند تا با پیوستن به این پویش، در گسترش مرزهای دانش و دسترسی آزاد به یافته‌های علمی، سهیم باشند.