نشست تخصصی «ارتقای جایگاه بینالمللی نشریات علمی در پایگاه استنادی اسکوپوس»
نشست تخصصی بررسی شاخصهای نمایهسازی نشریات در پایگاه بینالمللی اسکوپوس (Scopus ) با حضور دکتر پیام کبیری، مشاور نمایهسازی و جمعی از مسئولان نشریات علمی دانشگاه علامه طباطبائی برگزار گردید. در این نشست، راهبردهای کلان وزارت علوم برای ارتقای کیفی نشریات و استانداردهای نوین پذیرش در بانکهای اطلاعاتی معتبر جهانی مورد تبیین قرار گرفت
جهش آماری نشریات ایرانی در اسکوپوس
دکتر کبیری در ابتدای این نشست با اشاره به سیاستهای کلان وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در سالهای اخیر اظهار داشت: «طی سه سال گذشته، با تمرکز بر ارتقای کیفی خروجیهای پژوهشی بهجای افزایش کمی ورودیها، تعداد نشریات ایرانی نمایه شده در پایگاه اسکوپوس به دو برابر افزایش یافته است». وی این رویکرد را پاسخی هوشمندانه به محدودیتهای بودجهای و ضرورت افزایش رویتپذیری تولیدات علمی کشور در عرصه بینالمللی دانست.
مزیت «بازگشت زمانی»؛ فرصتی برای جهش رتبه دانشگاه
مشاور رتبهبندی نشریات با تشریح ویژگی فنی «بازگشت زمانی»(Back-filling) در اسکوپوس، تصریح کرد که با پذیرش یک نشریه، مقالات منتشر شده آن طی پنج سال گذشته نیز نمایه میشوند. وی به تجربه موفق یکی از دانشگاهها اشاره کرد که تنها با پذیرش یک نشریه فارسیزبان، بالغ بر ۱۲۰۰ مقاله بهطور یکجا به سوابق علمی دانشگاه و کشور افزوده شد که تأثیر مستقیمی بر بهبود رتبه این دانشگاه در نظام رتبهبندی تایمز داشت.
ارکان ارزیابی نشریات: استانداردهای انسانی و استنادی
دکتر کبیری ارکان اصلی ارزیابی اسکوپوس را در سه حوزه کلیدی دستهبندی کرد:
• ارکان انسانی: حدود ۳۳ درصد از وزن ارزیابی به صلاحیتهای علمی سردبیر و هیئت تحریریه اختصاص دارد7777. سردبیر باید دارای پیشینه استنادی قوی و شاخص (h-index) مناسب در اسکوپوس باشد.
• تنوع جغرافیایی: حضور اعضای هیئت تحریریه از دستکم ۱۰ کشور مختلف الزامی است. همچنین برای جلوگیری از شائبه «نشریات سازمانی»، سهم اعضای وابسته به دانشگاه صاحبامتیاز نباید از ۳۳ درصد فراتر رود.
• شاخصهای استنادی: تعداد استنادات مقالات در پایگاه اسکوپوس (و نه لزوماً گوگل اسکولار) سنجه اصلی کیفیت نشریه است. وی حداقل ۱۰۰ استناد را کف حمایتی برای ورود به فرآیند ارزیابی دانست، هرچند مواردی با استنادات کمتر نیز بر اساس پویایی نشریه پذیرفته شدهاند.
توصیههای کاربردی برای نشریات دانشگاه علامه طباطبائی
در بخش پرسش و پاسخ، دکتر کبیری با بررسی وضعیت اختصاصی نشریات دانشگاه علامه طباطبائی، راهکارهای زیر را برای موفقیت در نمایهسازی پیشنهاد داد:
۱. انتشار ویژهنامههای انگلیسی: برای نشریات فارسیزبان، انتشار سالانه یک شماره ویژه به زبان انگلیسی با دعوت از نویسندگان شاخص بینالمللی (Invited Authors) جهت افزایش رویتپذیری توصیه میشود.
۲. اصلاح وبسایت و استانداردهای صوری: تطبیق دقیق عنوان انگلیسی با رکورد ISSN، حذف اطلاعات زائد شمسی از نسخههای لاتین و اصلاح لینکهای DOI و شناسههای ORCID از ضروریات فنی است.
۳. بهرهگیری از ظرفیت نخبگان مقیم خارج: استفاده از اساتید ایرانی شاخص در دانشگاههای خارجی برای تکمیل ظرفیت بینالمللی هیئت تحریریه راهکاری مؤثر و در دسترس است.
در پایان این نشست، وبسایت تعدادی از نشریات حاضر بهصورت موردی تحلیل و نقاط قوت و ضعف آنها جهت انجام اصلاحات نهایی پیش از سابمیت به اسکوپوس تبیین گردید.
سروش
نظر شما :