نشست علمی پژوهشکده مطالعات ترجمه با محوریت دسترسپذیری برای نابینایان
نشست «دسترسپذیری و ترجمه: مقدمهای بر مقدمه شفاهی» با تأکید بر گسترش آموزش و پژوهشهای بینارشتهای برگزار شد
پژوهشگران و استادان حوزه ترجمه بر ضرورت آموزش دانشگاهی، تربیت نیروی متخصص و توسعه همکاریهای بینارشتهای در زمینه توصیف و مقدمه شفاهی تأکید کردند
برگزاری نشست علمی «دسترسپذیری و ترجمه: مقدمهای بر مقدمه شفاهی» در پژوهشکده مطالعات ترجمه
نشست علمی «دسترسپذیری و ترجمه: مقدمهای بر مقدمه شفاهی» روز دوشنبه ۱۲ آبان ۱۴۰۴ به همت پژوهشکده مطالعات ترجمه و با دبیری علمی و سخنرانی دکتر ثمر احتشامی (رئیس پژوهشکده مطالعات ترجمه) و دبیری اجرایی دکتر زهرا عاطفمهر برگزار شد. آقای محمدرضا غفاری دانشجوی دکتری مطالعات ترجمعه دانشگاه علامه طباطبائی دیگر سخنران این نشست بودند. این نشست با تمرکز بر موضوع توصیف شفاهی و بهطور ویژه مفهوم مقدمه شفاهی، به بررسی ابعاد نظری و کاربردی این حوزه پرداخت و اهمیت آن را در دسترسپذیر کردن محتواهای آموزشی و سرگرمی برای نابینایان و کمبینایان برجسته ساخت.
مقدمه شفاهی؛ فراتر از اطلاعات اضافی
در این نشست تأکید شد که «مقدمه شفاهی» صرفاً ارائه اطلاعات اضافه به مخاطب نیست، بلکه چارچوبی برای ادراک بهتر محتوا فراهم میکند و در ارتقای کیفیت تجربه مخاطبان نابینا و کمبینا نقشی بنیادین دارد. همچنین با اشاره به ویژگیهای کلیدی مقدمه شفاهی از جمله غیرتفسیری بودن و اندازهدادن اطلاعات به مخاطب، ضرورت توجه به تجربه زیسته و نیازهای واقعی مخاطبان برای ارتقای کیفیت این حوزه مطرح شد.
ارائه نمونههای عملی و افزایش آگاهی دانشجویان
بر اساس ارزیابی گزارش، نشست یادشده عملکرد مؤثری در ایجاد اشتیاق و آشنایی علمی با مفهوم مقدمه شفاهی در میان دانشجویان دانشکده ادبیات و زبانهای خارجی ـ بهویژه دانشجویان رشته مطالعات ترجمه ـ داشت.
در جریان نشست علاوه بر افزایش آگاهی نظری، با ارائه نمونههای عملی و تحلیل ویژگیهای سبکی، ساختاری و محتوایی مقدمه شفاهی، زمینهای برای فهم کاربردهای عملی و نیز پژوهشهای آینده فراهم شد. همچنین درباره چالشهای موجود و راهکارهای پیشنهادی برای توسعه این حوزه گفتوگو و تبادل نظر انجام گرفت.
طرح مسیرهای نوین پژوهشی و همکاریهای بینارشتهای
از دیگر بخشهای مهم نشست، معرفی رویکردهای نوین پژوهشی در این حوزه بود که از جمله آن میتوان به استفاده از تور پیشنمایش لمسی اشاره کرد؛ روشی که میتواند انگیزه انجام پژوهشهای بینارشتهای و تفکر انتقادی را تقویت کند.
همچنین بر امکان همکاری رشته مطالعات ترجمه با حوزههایی نظیر تئاتر و سینما و نیز تعامل با بسترهایی که در حال تولید توصیف شفاهی هستند تأکید شد؛ امری که میتواند چشمانداز تازهای برای گسترش کاربردهای این حوزه در ایران فراهم آورد.
چالشهای اصلی توسعه توصیف شفاهی در ایران
در بخش دیگری از نشست، چالشهای پیشروی توسعه مقدمه شفاهی و توصیف شفاهی بررسی شد. گزارش نهایی به سه محور اصلی در این زمینه اشاره میکند:
- محدود بودن تعداد سازمانها و نهادهای فعال در حوزه توصیف شفاهی که باعث کند شدن روند تولید و نبود معیارهای دقیق میشود.
- کمبود نیروی متخصص که کیفیت و گستره خدمات را محدود کرده و نیازمند برنامههای آموزشی دانشگاهی است.
- شناخت ناکافی از نیازها و تجربه زیسته مخاطبان نابینا و کمبینا که میتواند موجب خطا در تولید مقدمه شفاهی شود و ضرورت پژوهشهای بینارشتهای را افزایش میدهد.
توصیههای سیاستی برای ارتقای دسترسپذیری
در پایان نشست، پیشنهادهای سیاستی مشخصی برای توسعه این حوزه مطرح شد که مهمترین آنها عبارتاند از:
- اختصاص سرفصل و واحد درسی تخصصی برای آموزش توصیف شفاهی در رشته مطالعات ترجمه (در مقاطع کارشناسی یا کارشناسیارشد) و تقویت منابع مرتبط در درسهایی مانند ترجمه چندرسانهای؛
- حمایت از پژوهشهای توصیف شفاهی از طریق تخصیص منابع مالی، تجهیزات تخصصی، و برگزاری دورهها و کارگاههای آموزشی برای فراهم کردن بستر پژوهشهای بینارشتهای و انتشار نتایج علمی.
سروش
نظر شما :