سلسله نشستهای کمک به حل مشکلات کشور با عنوان «پیامدهای کاهش دورههای تحصیلی ارشد و دکتری» در دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی برگزار شد.
در پی انتشار اخبار رسانهای درباره در اولویت قرار گرفتن طرح کاهش دورههای تحصیلات تکمیلی در وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، سلسله نشستهایی با هدف بررسی علمی ابعاد مختلف این موضوع در دانشگاه علامه طباطبایی برگزار شد. این نشستها با حضور اعضای هیئتعلمی دانشکدههای مختلف و نمایندگان حوزههای آموزشی، پژوهشی، منابع انسانی و خدمات دانشجویی در دانشکده تربیت بدنی برگزار شد:
نشست اول: بعد آموزشی
نشست نخست در روز شنبه ۲۹ آذرماه با حضور آقای دکتر علی خورسندی طاسکوه به نمایندگی از معاون آموزشی دانشگاه، برگزار شد و دکتر تقوی، دکتر عسگری، دکتر اسلامی، دکتر آقابزرگی، دکتر سعیده امینی، دکتر غفوری، دکتر شعبانیبهار، دکتر کارگر، دکتر نیلی، دکتر ترتیبیان، دکتر پورآقایی، دکتر کشکر، دکتر صالحیراد و جمعی دیگر از اعضای هیئتعلمی حضور داشتند. در این نشست، پیامدهای احتمالی کوتاه شدن دورههای تحصیلات تکمیلی از منظر کیفیت آموزشی، آزمون جامع، همپوشانی دروس، رسوب دانشجویی، مهارتآموزی، نسبت استاد به دانشجو و جایگاه دروس عمومی مورد بحث قرار گرفت. شرکتکنندگان ضمن تأکید بر ضرورت چابکسازی نظام آموزشی، نسبت به افت کیفیت آموزش و پژوهش در صورت اجرای شتابزده طرح هشدار دادند.
نشست دوم: بعد پژوهشی
نشست دوم در روز یکشنبه ۳۰ آذرماه با حضور دکتر عادلیان به نمایندگی از معاون پژوهشی دانشگاه، برگزار شد. در این نشست، ابعاد پژوهشی طرح از جمله کیفیت پایاننامهها و رسالهها، تولیدات علمی، شاخصهای بینالمللی، ارتباط با صنعت و امکان افت کیفیت پژوهشها بررسی شد. حاضران بر ضرورت بازنگری دقیق شاخصها و استانداردهای پژوهشی پیش از هرگونه تصمیمگیری تأکید کرده و اعلام کردند هرگونه کاهش زمان تحصیل بدون اصلاح ساختارهای حمایتی، مالی و پژوهشی میتواند به کاهش عمق علمی و تضعیف جایگاه بینالمللی مدارک دانشگاهی منجر شود.
نشست سوم: بعد مدیریت منابع انسانی و مالی
نشست سوم در روز دوشنبه اول دیماه با حضور نماینده معاونت توسعه منابع انسانی دانشگاه، دکتر مرتضی خورسندی (مدیر برنامه، بودجه و تحول سازمانی)، و اعضای هیئتعلمی برگزار شد. در این نشست، موضوعاتی نظیر تأثیر کاهش دورهها بر نسبت استاد به دانشجو، موظفی آموزشی، هزینههای دانشگاه، بودجه آموزش عالی، اشتغال دانشآموختگان و کیفیت سرمایه انسانی مورد بررسی قرار گرفت. برخی از اعضا معتقد بودند نگاه صرفاً هزینهمحور به آموزش عالی میتواند به تضعیف دانشگاهها و کاهش کیفیت سرمایه انسانی کشور منجر شود.
نشست چهارم: بعد خدمات دانشجویی
نشست چهارم در تاریخ ۲ دیماه با حضور نمایندگان معاونت دانشجویی دانشگاه، دکتر وجدانی همت و دکتر ابراهیمی، و نمایندگان دانشکدهها برگزار شد. در این جلسه، پیامدهای احتمالی اجرای طرح بر خدمات رفاهی، زیستروانی دانشجویان، ماندگاری تحصیلی، اضطراب، تعلق دانشگاهی و سلامت روان مورد بررسی قرار گرفت و بر ضرورت توجه به ابعاد اجتماعی و روانی تصمیمگیریها تأکید شد.
نشست پنجم: بعد فرهنگی
نشست پایانی در روز ۳ دیماه با حضور نمایندگان دانشکدههای ادبیات و تربیت بدنی برگزار شد. در این نشست، کاهش مشارکت دانشجویان در فعالیتهای فرهنگی، افت تعاملات دانشجویی، تضعیف انجمنهای علمی و کانونهای فرهنگی و پیامدهای اجتماعی این تصمیم مورد بحث قرار گرفت.
جمعبندی نشستها
در جمعبندی این سلسله نشستها تأکید شد که دورههای تحصیلات تکمیلی یکی از ارکان بنیادین نظام آموزش عالی در تولید علم، تربیت نیروی انسانی متخصص و توسعه سرمایه انسانی کشور هستند و هرگونه تغییر در ساختار یا مدت این دورهها، بهویژه کاهش دورههای کارشناسی ارشد و دکتری، نیازمند بررسیهای جامع، چندبعدی و مبتنی بر شواهد علمی است.
بر اساس دیدگاههای مطرحشده، مشکل اصلی تحصیلات تکمیلی در ایران بیش از آنکه به طول دورهها مربوط باشد، به کیفیت برنامههای درسی، همپوشانی سرفصلها، تکرار دروس، غلبه آموزش نظری بر مهارتآموزی و ضعف در ارتباط با نیازهای جامعه و بازار کار بازمیگردد. همچنین در بعد پژوهشی، نگرانیهای جدی درباره افت کیفیت پایاننامهها و رسالهها، محدود شدن فرصت پژوهش عمیق و افزایش گرایش به پژوهشهای سطحی و کماثر مطرح شد.
از منظر منابع انسانی و مالی نیز تأکید شد که نگاه صرفاً هزینهمحور به آموزش عالی، با ماهیت بلندمدت و توسعهمحور دانشگاه سازگار نیست و کاهش مدت تحصیل لزوماً منجر به صرفهجویی معنادار در هزینههای دانشگاهها نخواهد شد. در حوزه خدمات دانشجویی و فرهنگی نیز پیامدهایی مانند افزایش فشار روانی، کاهش تعلق دانشگاهی و افت مشارکت دانشجویان در فعالیتهای فرهنگی، اجتماعی و تشکیلاتی بهعنوان نگرانیهای مهم مورد توجه قرار گرفت.
در مجموع، خروجی نشستها نشان داد که جامعه دانشگاهی نسبت به اجرای شتابزده طرح کاهش دورههای تحصیلات تکمیلی نگرانیهای جدی دارد و تأکید اصلی بر این است که اصلاحات باید بر محور ارتقای کیفیت، بازنگری محتوایی، توجه به تفاوت رشتهها، تقویت مهارتآموزی و پژوهش مسئلهمحور و افزایش اختیارات دانشگاهها انجام شود.
سروش
نظر شما :