برگزاری نشست تخصصی «نقش هوش مصنوعی در زمین‌شناسی، مدیریت منابع پایه و مخاطرات محیطی» در دانشگاه علامه طباطبائی

نشست تخصصی «نقش هوش مصنوعی در زمین‌شناسی، مدیریت منابع پایه و مخاطرات محیطی» با دبیری خانم دکتر سمانه عابدی با حضور استادان، پژوهشگران و صاحب‌نظران حوزه‌های زمین‌شناسی، اقتصاد و فناوری اطلاعات، در پژوهشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبائی برگزار شد. در این نشست، ابعاد مختلف کاربرد هوش مصنوعی در مدیریت منابع طبیعی، پیش‌بینی مخاطرات محیطی و ارتقای تاب‌آوری اقتصادی کشور مورد بررسی قرار گرفت.

در ابتدای نشست، سخنرانان با اشاره به اهمیت روزافزون فناوری‌های نوین در مدیریت بحران‌های زیست‌محیطی، تأکید کردند که تغییرات اقلیمی، فرونشست زمین، خشکسالی، آلودگی‌های زیست‌محیطی و زلزله، ایران را در زمره کشورهای دارای مخاطرات محیطی بالا قرار داده و ضرورت بهره‌گیری از ابزارهای هوشمند برای مدیریت این چالش‌ها را دوچندان کرده است. همچنین بیان شد که هوش مصنوعی می‌تواند با تحلیل داده‌های گسترده، پیش‌بینی بحران‌ها، بهینه‌سازی تخصیص منابع و ارتقای کیفیت تصمیم‌گیری، نقش مؤثری در حکمرانی علمی و مدیریت منابع پایه ایفا کند.

در ادامه نشست، وضعیت موجود داده‌های زمین‌شناسی کشور و چالش‌های مرتبط با آن مورد بررسی قرار گرفت. سخنرانان با اشاره به انباشت گسترده داده‌ها و اسناد علمی طی دهه‌های گذشته، نبود زیرساخت‌های استاندارد برای پردازش و تحلیل داده‌ها، نگاه تک‌رشته‌ای، ضعف در همکاری‌های میان‌رشته‌ای، محدودیت دسترسی پژوهشگران به داده‌های تخصصی و ضعف در حکمرانی داده را از مهم‌ترین موانع توسعه فناوری‌های هوشمند در این حوزه دانستند.

از دیگر محورهای مهم این نشست، بررسی ظرفیت‌های هوش مصنوعی در پیش‌بینی زلزله، پایش آلودگی‌های زیست‌محیطی، مدیریت منابع آب و اکتشاف منابع معدنی و انرژی بود. در این بخش، به تجربه برخی کشورها در استفاده از سامانه‌های هوشمند برای پایش محیطی اشاره شد و نمونه‌هایی از پروژه‌های موفق جهانی در حوزه پایش هوشمند مخاطرات محیطی، تحلیل داده‌های زمین‌شناسی و مدیریت منابع طبیعی معرفی گردید. همچنین بر ضرورت طراحی سامانه‌های ملی داده‌محور، توسعه زیرساخت‌های پردازش ابری و بهره‌گیری از فناوری‌های نوین در مدیریت منابع پایه کشور تأکید شد.

در بخش دیگری از نشست، موضوع تاب‌آوری اقتصادی و ارتباط آن با فناوری‌های نوین مورد توجه قرار گرفت. سخنرانان تأکید کردند که در جهان امروز، اقتصادهای موفق، اقتصادهایی هستند که بتوانند با اتکا بر داده، فناوری و همکاری‌های میان‌رشته‌ای، قدرت پیش‌بینی و مدیریت بحران را افزایش دهند. در این راستا، ضرورت تقویت ارتباط میان دانشگاه، دولت، صنعت و شرکت‌های دانش‌بنیان به عنوان یکی از پیش‌نیازهای توسعه حکمرانی هوشمند مطرح شد.

همچنین در این نشست، راهکارهایی برای اجرایی‌سازی استفاده از هوش مصنوعی در علوم زمین ارائه شد که از جمله آن می‌توان به ایجاد سامانه ملی داده‌های زمین‌شناسی، راه‌اندازی پلتفرم‌های پردازش ابری بومی، اجرای پروژه‌های پایلوت در حوزه پایش مخاطرات محیطی، ایجاد شبکه همکاری میان‌رشته‌ای، اصلاح فرآیندهای حکمرانی و تربیت نیروی انسانی متخصص اشاره کرد.

در پایان نشست، شرکت‌کنندگان بر این نکته تأکید کردند که ایران با برخورداری از ظرفیت‌های علمی، نیروی انسانی متخصص و داده‌های ارزشمند زمین‌شناسی، می‌تواند به یکی از کشورهای پیشرو منطقه در به‌کارگیری هوش مصنوعی در علوم زمین و مدیریت منابع پایه تبدیل شود؛ مشروط بر آنکه توسعه زیرساخت‌های فناورانه، اصلاح نظام حکمرانی و حمایت از نوآوری و همکاری‌های میان‌رشته‌ای به صورت جدی در دستور کار قرار گیرد.