برگزاری نشست علمی نقد و بررسی کتاب «تطور مفهوم خدا از دکارت تا نیچه» در دانشگاه علامه طباطبائی

نشست علمی نقد و بررسی کتاب «تطور مفهوم خدا از دکارت تا نیچه» اثر دکتر صالح حسن‌زاده، روز 14 اردیبهشت 1405 به همت معاونت پژوهشی دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه علامه طباطبائی برگزار شد.

در این نشست که با دبیری دکتر سعید انواری برگزار شد، نویسنده کتاب ضمن معرفی ساختار و محتوای اثر، به تشریح مسئله اصلی پژوهش، یعنی بررسی سیر تحول مفهوم خدا در فلسفه غرب از دوران رنه دکارت تا فریدریش نیچه پرداخت.

وی در سخنان خود با اشاره به جایگاه محوری مسئله خدا در تاریخ فلسفه و الهیات غرب، بیان کرد که تحولات فکری دوران مدرن، از عقل‌گرایی و تجربه‌گرایی تا شکاکیت و اومانیسم، تأثیر عمیقی بر تلقی متفکران غربی از مفهوم خدا داشته است. نویسنده همچنین تأکید کرد که این کتاب تلاش دارد با رویکردی تاریخی ـ فلسفی، نسبت میان الهیات، متافیزیک و تحولات علمی و اجتماعی جهان مدرن را واکاوی کند.

در ادامه نشست، دکتر علی کربلائی پازوکی و دکتر سیدجابر موسوی‌راد به عنوان ناقدان علمی برنامه، دیدگاه‌ها و نقدهای خود را درباره محتوای کتاب مطرح کردند. ناقدان ضمن اشاره به اهمیت موضوع و جامعیت اثر در بررسی آراء فیلسوفان غربی، این کتاب را گامی مؤثر در تقویت مطالعات فلسفه دین و الهیات معاصر دانستند. آنان همچنین پیشنهادهایی را برای تکمیل برخی مباحث و توسعه محتوای اثر در چاپ‌های آینده ارائه کردند.

در بخش دیگری از این نشست، موضوعاتی همچون تفاوت مفهوم خدا در فلسفه یونان، الهیات مسیحی، دئیسم، ایدئالیسم آلمانی و نگرش‌های الحادی دوران مدرن مورد بحث قرار گرفت. همچنین تأکید شد که بسیاری از منازعات فلسفی و الهیاتی در غرب، ناشی از تفاوت در تعریف و تلقی فیلسوفان از مفهوم خدا بوده است.

برگزارکنندگان نشست، هدف اصلی این برنامه را ایجاد زمینه‌ای برای گفت‌وگوی علمی پیرامون مباحث بنیادین فلسفه دین، آشنایی دانشجویان و پژوهشگران با سیر تطور اندیشه الهیاتی در غرب، و تقویت تعاملات علمی میان استادان و پژوهشگران این حوزه عنوان کردند.

این نشست به صورت حضوری و هم‌زمان مجازی برگزار شد و با حضور استادان، پژوهشگران و دانشجویان رشته‌های فلسفه، الهیات و معارف اسلامی همراه بود.