برگزاری نشست تخصصی «اقتصاد چرخشی آب؛ بازچرخانی و فناوری‌های سازگار با کم‌آبی» در دانشگاه علامه طباطبائی نشست تخصصی «اقتصاد چرخشی آب؛ بازچرخانی و فناوری‌های سازگار با کم‌آبی»

برگزاری نشست تخصصی «اقتصاد چرخشی آب؛ بازچرخانی و فناوری‌های سازگار با کم‌آبی» در دانشگاه علامه طباطبائی نشست تخصصی «اقتصاد چرخشی آب؛ بازچرخانی و فناوری‌های سازگار با کم‌آبی» به همت پژوهشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبائی و با همکاری معاونت فرهنگی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و شرکت فولاد مبارکه اصفهان برگزار شد.

 

این نشست با هدف بررسی ابعاد مختلف بحران آب در ایران، ارائه راهکارهای علمی و سیاستی برای مدیریت پایدار منابع آبی و تبیین نقش اقتصاد چرخشی در افزایش بهره‌وری آب، با حضور جمعی از استادان دانشگاه، پژوهشگران، متخصصان حوزه آب و محیط‌زیست و نمایندگان بخش صنعت برگزار شد.

 

دبیری علمی این نشست را دکتر سمانه عابدی، عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبائی، بر عهده داشت. همچنین دکتر مهدی غفارزاده از دانشگاه صنعتی امیرکبیر، دکتر عبدالرضا صمیمی از دانشگاه سیستان و بلوچستان، دکتر محمد راعی از دانشگاه صنعتی شریف و دکتر نوروز محمدنوری از دانشگاه علم و صنعت ایران به عنوان اعضای علمی نشست حضور داشتند. از سوی بخش صنعت نیز مدیران و کارشناسان شرکت فولاد مبارکه اصفهان و پژوهشکده آب، محیط زیست و توسعه پایدار در این نشست مشارکت کردند. 

 

بررسی اقتصاد چرخشی آب به عنوان راهبردی برای عبور از بحران کم‌آبی سخنرانان نشست با اشاره به اینکه بحران آب در ایران از یک مسئله محیط‌زیستی فراتر رفته و به چالشی اقتصادی، اجتماعی و امنیتی تبدیل شده است، بر ضرورت تغییر الگوی سنتی مدیریت آب تأکید کردند.

 

در این نشست، اقتصاد چرخشی آب به عنوان رویکردی نوین برای کاهش برداشت از منابع آب، افزایش بهره‌وری، بازچرخانی و استفاده مجدد از پساب‌ها مورد بررسی قرار گرفت. شرکت‌کنندگان با اشاره به کاهش منابع آب تجدیدپذیر، افت سطح آب‌های زیرزمینی، فرونشست زمین و افزایش تنش‌های اجتماعی ناشی از کم‌آبی، بر این موضوع تأکید کردند که الگوی خطی «برداشت، مصرف و دفع» دیگر پاسخگوی شرایط کنونی کشور نیست و باید جای خود را به الگوهای چرخشی و پایدار بدهد.

 

صنعت فولاد؛ از مصرف‌کننده آب تا پیشگام اقتصاد چرخشی بخش مهمی از مباحث نشست به نقش صنعت فولاد در مدیریت پایدار منابع آب اختصاص یافت.

 

سخنرانان ضمن اشاره به اهمیت راهبردی صنعت فولاد در اقتصاد کشور، تأکید کردند که این صنعت در عین حال یکی از بخش‌های آب‌بر کشور محسوب می‌شود و تداوم فعالیت آن در شرایط تشدید بحران آب، نیازمند اصلاح الگوی مصرف و بهره‌گیری از فناوری‌های نوین بازچرخانی آب است. در این نشست تجربه‌های جهانی در زمینه استفاده از سیستم‌های چرخه بسته آب، فناوری‌های پیشرفته تصفیه، هوشمندسازی مدیریت منابع آبی و بهره‌گیری از پساب در صنایع مورد بررسی قرار گرفت و بر ضرورت بومی‌سازی این فناوری‌ها متناسب با شرایط اقلیمی ایران تأکید شد. 

 

ضرورت هم‌افزایی دانشگاه، صنعت و سیاست‌گذاران یکی از محورهای اصلی نشست، بررسی نقش تعامل میان دانشگاه، صنعت و نهادهای سیاست‌گذار در حل چالش‌های آبی کشور بود. صاحب‌نظران حاضر در نشست بر این باور بودند که گذار به اقتصاد چرخشی آب صرفاً یک مسئله فنی نیست، بلکه نیازمند اصلاح ساختارهای حکمرانی، ایجاد مشوق‌های اقتصادی، تدوین چارچوب‌های حقوقی مناسب و توسعه همکاری‌های میان‌رشته‌ای است. در این راستا، تشکیل ائتلاف‌های ملی میان صنعت، دانشگاه و نهادهای اجرایی، ایجاد آزمایشگاه‌های نوآوری مشترک، حمایت از پروژه‌های پایلوت و بهره‌گیری از ظرفیت‌های قانونی همچون اعتبار مالیاتی پژوهش از جمله راهکارهای مطرح‌شده برای تقویت همکاری‌های علمی و صنعتی بود.

 

ارائه پیشنهادهای سیاستی برای مدیریت پایدار آب در بخش پایانی نشست، مجموعه‌ای از توصیه‌های سیاستی برای دستگاه‌های اجرایی و بخش صنعت ارائه شد. مهم‌ترین این پیشنهادها عبارت بودند از: * تدوین نقشه راه ملی اقتصاد چرخشی آب با اولویت صنایع آب‌بر؛ * الزام تدریجی صنایع بزرگ به بازچرخانی و استفاده مجدد از آب؛ * توسعه سامانه‌های هوشمند پایش مصرف آب؛ * حمایت مالی و مالیاتی از فناوری‌های بومی بازچرخانی آب؛ * ایجاد چارچوب‌های حقوقی و نظارتی برای مدیریت مصرف آب در صنایع؛ * توسعه همکاری‌های دانشگاه و صنعت در حوزه فناوری‌های سازگار با کم‌آبی؛ * ارتقای آگاهی عمومی و مشارکت جوامع محلی در مدیریت منابع آب؛ * توجه به عدالت آبی و ملاحظات اجتماعی در سیاست‌گذاری‌های مرتبط با آب.

شرکت‌کنندگان در این نشست تأکید کردند که اقتصاد چرخشی آب نه تنها یک ضرورت زیست‌محیطی، بلکه فرصتی راهبردی برای ارتقای تاب‌آوری اقتصادی، افزایش رقابت‌پذیری صنایع، کاهش هزینه‌های بلندمدت و تضمین امنیت آبی کشور در دهه‌های آینده است.

 

این نشست در چارچوب برنامه نشست‌های تخصصی «کمک به حل مسائل کشور» برگزار شد و نتایج آن می‌تواند در تدوین سیاست‌های ملی مرتبط با مدیریت منابع آب، توسعه صنعتی پایدار و حکمرانی آب مورد استفاده دستگاه‌های اجرایی و تصمیم‌گیران قرار گیرد.